فرز نیدل (سوزنی): کاربرد بالینی مبتنی بر شواهد و خرید

فرز نیدل (سوزنی) برای چه کاری استفاده می‌شود؟

فرز نیدل با قطر کم و بدنه مخروطیِ نوک‌تیز طراحی شده تا از تماس بین‌دندانی عبور کند و دیواره پروگزیمال را بدون تراش اضافه باز کند. مهم‌ترین چالش این مرحله آسیب ناخواسته به دندان مجاور است؛ مطالعات نشان می‌دهند این آسیب بسیار شایع است و انتخاب فرز باریک همراه با تکنیک محافظتی اهمیت زیادی دارد.

کاربردهای بالینی اصلی

• شکستن تماس پروگزیمال (proximal slicing) در شروع تراش روکش و بریج
• تراش اولیه دیواره‌های بین‌دندانی پیش از استفاده از فرزهای مخروطی بزرگ‌تر
• مدل‌های EF (ریز): پرداخت امبرژرها و نواحی بین‌دندانی ترمیم‌های کامپوزیت

شواهد علمی چه می‌گویند؟

• در بررسی ۱۵۰ کست، آسیب به سطح پروگزیمال دندان مجاور در ۷۸٪ سطوح مزیال و ۶۰٫۶٪ سطوح دیستال تراش روکش و بریج دیده شد؛ بیشتر آسیب‌ها از نوع خراش خفیف بودند. ^[۱] (مطالعه آینده‌نگر)
• بررسی ۶۵۲ سطح پروگزیمال مجاور تراش روکش نیز شیوع بالای آسیب به بافت سخت دندان مجاور را گزارش کرده است. ^[۲] (مطالعه مشاهده‌ای)
• در تراش حفرات کلاس II، ۹۷٪ سطوح دندان مجاور دچار ترومای تراش شدند و استفاده از لوپ به‌تنهایی این آسیب را کاهش نداد. ^[۳] (مطالعه آزمایشگاهی)
• محافظت از سطح دندان مجاور، برای مثال با جداسازی به‌وسیله ماتریکس‌باند، برای کاهش این آسیب توصیه شده است. ^[۴] (مطالعه بالینی)
• برای حذف اضافات و کانتور کامپوزیت (به‌ویژه سطح لینگوال قدامی و اکلوزال خلفی)، فرز الماسی پرداخت ۱۵ تا ۴۰ میکرون پیشنهاد شده و سپس فرز کارباید سطح صاف‌تری ایجاد می‌کند. ^[۵] (مطالعه آزمایشگاهی)

⚠️ برای کاهش آسیب به دندان مجاور، فرز را درون ساختار دندانِ در حال تراش نگه دارید و از ماتریکس‌باند فلزی یا وج محافظ استفاده کنید.

منابع علمی (PubMed)

1. Badar SB, Ghafoor R, Hameed MH, Anwer N. Assessment of iatrogenic damage to adjacent teeth during crown and bridge preparation. Indian J Dent Res. 2019;30(1):107-111. PubMed PMID: 30900667
2. Moopnar M, Faulkner KD. Accidental damage to teeth adjacent to crown-prepared abutment teeth. Aust Dent J. 1991;36(2):136-40. PubMed PMID: 1678936
3. Lussi A, Kronenberg O, Megert B. The effect of magnification on the iatrogenic damage to adjacent tooth surfaces during class II preparation. J Dent. 2003;31(4):291-6. PubMed PMID: 12735924
4. Lenters M, van Amerongen WE, Mandari GJ. Iatrogenic damage to the adjacent surfaces of primary molars, in three different ways of cavity preparation. Eur Arch Paediatr Dent. 2006;7(1):6-10. PubMed PMID: 17140521
5. Jung M. Surface roughness and cutting efficiency of composite finishing instruments. Oper Dent. 1997;22(3):98-104. PubMed PMID: 9484147

آخرین بازبینی منابع: ۲۰۲۶-۱۰-۲۹ · این محتوا جنبه آموزشی دارد و جایگزین قضاوت بالینی دندانپزشک نیست.