معنی رنگ دور فرز الماسه چیست؟ جدول گریت طبق استاندارد ISO 7711-1

Q: آیا همه برندها حتماً از این رنگها استفاده میکنند؟

خیر. طبق متن استاندارد، بهکاربردن رنگبندی اختیاری و به صلاحدید سازنده است و محل آن (شنک یا گردن) هم مشخص نشده است. اگر از رنگ استفاده شود، باید رنگهای جدول استاندارد باشد. برخی تولیدکنندگان برای گریت متوسط حلقه رنگی نمیزنند. بنابراین رنگ را با کد گریت روی بستهبندی تطبیق دهید.

Q: آیا فرز درشتتر همیشه سریعتر میبرد؟

در یک مطالعه آزمایشگاهی، در اولین برش (۱۳ میلیمتر) بین گریت متوسط، درشت و خیلی درشت تفاوت معنیداری دیده نشد. در سه برش پیاپی، گریت خیلی درشت از متوسط سریعتر بود، چون سرعت برش گریت متوسط افت بیشتری کرد (۵۰٪ در برابر ۳۵٪ برای درشت و ۲۵٪ برای خیلی درشت). یافتهها روی سرامیک ماشینکاریپذیر بهدست آمده و جایگزین آزمایش روی مینا و عاج نیست.

Q: گریت درشت چه هزینهای دارد؟

نویسندگان همان مطالعه تذکر میدهند که گریت درشتتر میتواند روی پرداخت سطح، تولید حرارت و آسیب به مینا اثر بگذارد. بنابراین انتخاب گریت را باید با هدف مرحله کار (برداشت حجم یا پرداخت) تنظیم کرد.

Q: آیا گریت فرز روی باند به عاج اثر میگذارد؟

در یک مطالعه آزمایشگاهی سال ۲۰۲۵، استحکام برشی باند سمانهای رزینی یونیورسال به عاجِ آمادهشده با فرز درشت و فرز بسیار ظریف تفاوت معنیداری نداشت؛ عامل مؤثرتر، استراتژی ادهزیو و نوع سمان بود. این نتیجه به همان مواد و شرایط آزمایش محدود است.

پرسش‌های متداول

رنگ دور فرز الماسه چه چیزی را نشان می‌دهد؟

اندازه ذرات الماس (گریت) را. استاندارد ISO 7711-1:2021 شش رده را با رنگ تعریف می‌کند: سفید (UF)، زرد (EF)، قرمز (F)، آبی (M)، سبز (C) و مشکی (VC).^[1]

ترتیب رنگ‌ها از ظریف به درشت چیست؟

سفید ← زرد ← قرمز ← آبی ← سبز ← مشکی. قرمز «ظریف» (F) و زرد «خیلی ظریف» (EF) است؛ ترتیبی که گاهی برعکس نقل می‌شود.^[1]

آیا همه برندها حتماً از این رنگ‌ها استفاده می‌کنند؟

خیر. طبق متن استاندارد، به‌کاربردن رنگ‌بندی اختیاری و به صلاحدید سازنده است و محل آن (شنک یا گردن) هم مشخص نشده است. اگر از رنگ استفاده شود، باید رنگ‌های جدول استاندارد باشد.^[1] برخی تولیدکنندگان برای گریت متوسط حلقه رنگی نمی‌زنند.^[5] بنابراین رنگ را با کد گریت روی بسته‌بندی تطبیق دهید.

آیا فرز درشت‌تر همیشه سریع‌تر می‌برد؟

در یک مطالعه آزمایشگاهی، در اولین برش (۱۳ میلی‌متر) بین گریت متوسط، درشت و خیلی درشت تفاوت معنی‌داری دیده نشد. در سه برش پیاپی، گریت خیلی درشت از متوسط سریع‌تر بود، چون سرعت برش گریت متوسط افت بیشتری کرد (۵۰٪ در برابر ۳۵٪ برای درشت و ۲۵٪ برای خیلی درشت).^[2] یافته‌ها روی سرامیک ماشین‌کاری‌پذیر به‌دست آمده و جایگزین آزمایش روی مینا و عاج نیست.

گریت درشت چه هزینه‌ای دارد؟

نویسندگان همان مطالعه تذکر می‌دهند که گریت درشت‌تر می‌تواند روی پرداخت سطح، تولید حرارت و آسیب به مینا اثر بگذارد.^[2] بنابراین انتخاب گریت را باید با هدف مرحله کار (برداشت حجم یا پرداخت) تنظیم کرد.

آیا گریت فرز روی باند به عاج اثر می‌گذارد؟

در یک مطالعه آزمایشگاهی سال ۲۰۲۵، استحکام برشی باند سمان‌های رزینی یونیورسال به عاجِ آماده‌شده با فرز درشت و فرز بسیار ظریف تفاوت معنی‌داری نداشت؛ عامل مؤثرتر، استراتژی ادهزیو و نوع سمان بود.^[3] این نتیجه به همان مواد و شرایط آزمایش محدود است.

جدول رسمی گریت‌ها (ISO 7711-1:2021)

رنگ	عنوان	علامت	محدوده گریت	میانگین اندازه ذره (میکرون)
⚪ سفید	ultra-fine (فوق‌ظریف)	UF	M 4 تا M 14	۸
🟡 زرد	extra fine (خیلی ظریف)	EF	M 10 تا M 36	۲۵
🔴 قرمز	fine (ظریف)	F	M 27 تا D 76	۴۶
🔵 آبی	medium (متوسط)	M	D 64 تا D 126	۱۰۷
🟢 سبز	coarse (درشت)	C	D 107 تا D 181	۱۵۱
⚫ مشکی	very coarse (خیلی درشت)	VC	D 151 تا D 213	۱۸۱

نکات خواندن جدول، طبق خود استاندارد:^[1]

حرف D یعنی گریت درشت‌دانه که با الک تعیین می‌شود و حرف M یعنی میکروگریت که با روش ته‌نشینی. برای میکروگریت‌ها هنوز روش بین‌المللی پذیرفته‌شده‌ای برای راستی‌آزمایی توزیع اندازه وجود ندارد و از روش‌های ملی یا منطقه‌ای استفاده می‌شود.
محدوده‌ها با هم هم‌پوشانی دارند؛ استاندارد این هم‌پوشانی را «اجتناب‌ناپذیر و پذیرفته‌شده» می‌داند.
میانگین اندازه ذره برای اطلاع‌رسانی به دندانپزشک یا تکنسین ذکر می‌شود.
عنوان «خیلی درشت» (very coarse) در عمل با نام‌های extra coarse یا super coarse هم آمده است؛ در کدهای USA همین رده با پسوند SC نوشته می‌شود.
گریت‌های بزرگ‌تر از D 213 برای کار خارج دهانی و لابراتواری مجازند.

کاربرد بالینی هر گریت چیست؟

استاندارد ISO فقط اندازه ذره و رنگ را تعریف می‌کند و برای هر گریت، «کاربرد بالینی» مشخص نکرده است. آنچه در عمل گفته می‌شود جمع‌بندی آموزشی و تجربی است، نه الزام استاندارد:

گریت‌های درشت (سبز، مشکی) برای برداشت حجم بیشتر ساختار دندان یا ترمیم قدیمی به‌کار می‌روند.
گریت متوسط (آبی) برای شکل‌دهی عمومی است.
گریت‌های ظریف (قرمز، زرد، سفید) برای مرحله پرداخت و فینیش.

نکته مهم این است که «درشت‌تر = سریع‌تر» به‌صورت مطلق درست نیست (اولین برش بین سه گریت تفاوتی نداشت) و گریت درشت‌تر ممکن است سطح خشن‌تر و حرارت بیشتری بدهد.^[2] از نظر اثر سطح تراش بر نتیجه نهایی، در مطالعه‌ای روی روکش‌های ریخته‌گری، دندان‌هایی که با فرز فینیشینگ کارباید پرداخت شدند کمترین ناپیوستگی مارژینال را داشتند.^[4] این مطالعه گریت الماسه را مقایسه نکرده بود و فقط نشان می‌دهد مرحله پرداخت می‌تواند مهم باشد.

گریت در فرزهای DDSVerified

در فروشگاه، رنگ و برچسب گریت هر مدل در صفحه محصول آمده است (مثلاً مدل‌های EF با رنگ زرد و مدل‌های C با رنگ سبز). برای مقایسه مدل‌ها، علاوه بر رنگ، کد ISO و کد USA را هم ببینید؛ نحوه خواندن آن‌ها را در راهنمای کد ISO و USA توضیح داده‌ایم. برای مشاهده مدل‌ها به صفحه اصلی فروشگاه مراجعه کنید.

منابع

[1] International Organization for Standardization. ISO 7711-1:2021. Dentistry: Diamond rotary instruments: Part 1: General requirements. Section 5.2 and Table 1. iso.org/standard/76056.html

[2] Siegel SC, von Fraunhofer JA. Cutting efficiency of three diamond bur grit sizes. J Am Dent Assoc. 2000;131(12):1706-1710. PubMed PMID: 11143734

[3] Atsavathavornset C, Saikaew P, Harnirattisai C. The effect of different adhesive strategies and diamond burs on dentin bond strength of universal resin cements. Clin Oral Investig. 2025;29(1):41. PubMed PMID: 39751669

[4] Ayad MF. Effects of tooth preparation burs and luting cement types on the marginal fit of extracoronal restorations. J Prosthodont. 2009;18(2):145-151. PubMed PMID: 19054303

[5] Busch and Co. / Deutsche Dental Technologien. ISO Bur Code Decoder (manufacturer information; grit 524 listed as medium, no ring). deutschedt.com/pages/iso-bur-code-decoder