پرسش‌های متداول
آیا فرز الماسهای که هنوز برق میزند و ذرات الماس دارد، تیز است؟
نه الزاماً. در مطالعهای که هشت نوع فرز الماسه را ۲۰ بار روی سرامیک ماشینکاریپذیر بهکار برد، سرعت برش همه فرزها حدود ۲۰٪ کاهش یافت و تصاویر SEM هم ساییدگی ذرات الماس و هم ازدسترفتن ذرات و ماده نگهدارنده را نشان داد.[1] وجود ذرات روی فرز به معنی حفظ کارایی نیست.
آیا باید برای جبران کُندی فشار بیشتری وارد کرد؟
شواهد این را تأیید نمیکند. در آزمایشی با بار کنترلشده، فشار حدود ۱۰۰ گرم برای فرز با گریت متوسط بهینه بود و افزایش چشمگیر فشار سرعت برش آن را بیشتر نکرد. فشار بیشتر فقط برای گریت درشت سرعت را بالا برد، با اثر نامعلوم بر پالپ.[2]
فرز الماسه را چند بار میشود استفاده کرد؟
عدد جهانی وجود ندارد. تنها مطالعهای که شمار دفعات استفاده را روی نشت ترمیم سنجیده، روی فرز الماسه یکبارمصرف بود: نشت در استفاده اول و سوم مشابه و در استفاده پنجم بهطور معنیداری بیشتر بود و نویسندگان نتیجه گرفتند این فرزها را فقط تا حدود سه دندان میتوان قبل از اثر منفی بر نشت بهکار برد.[3] مرجع اصلی باید دستورالعمل سازنده باشد.
آیا فرز مستعمل استحکام باند را کم میکند؟
در یک مطالعه آزمایشگاهی (۲۰۲۲)، با افزایش دفعات استفاده، زبری دنتین کاهش یافت (تفاوت معنی‌دار بین فرز نو و ۱۰ بار استفاده)، اما استحکام باند یک ادهزیو یونیورسال در حالت سلف‌اچ تفاوت معنیداری نکرد.[4] نتیجه به همان سیستم و شرایط محدود است.
اتوکلاو کردن فرز را کُند میکند؟
در یک مطالعه، ضدعفونی با گاز اتیلناکساید، غوطهوری در محلول یا اتوکلاو تغییری در کارایی برش ایجاد نکرد.[5] در مطالعهای دیگر، تمیزکردن و استریل بین برشها میانگین عملکرد را حتی بهتر کرد (احتمالاً با پاکشدن باقیماندهها).[6] با این حال راهنمای CDC یادآوری میکند که فرزها تمیزکردنشان دشوار است و برخی فرزهای الماسه و کارباید با چرخههای مکرر فرآوری آسیب میبینند.[7]
چگونه بفهمیم وقت تعویض است؟
هیچ آزمون کنار یونیتی با اعتبار علمی برای تیزی فرز معرفی نشده است. نشانه‌های عملی (جمع‌بندی ما، نه یافته مطالعهای مشخص): برای همان تراش به فشار یا زمان بیشتری نیاز دارید، فرز گرفته و پر از باقی‌مانده است یا حرارت بیشتری حس میشود. در این حالت فرز را تعویض کنید.
افت کارایی فرز الماسه در مطالعات آزمایشگاهی
- Pilcher و همکاران (۲۰۰۰): شش نوع فرز یکبارمصرف و دو نوع چندبارمصرف، ۲۰ برش روی سرامیک. میانگین سرعت برش همه انواع حدود ۲۰٪ کاهش یافت و علت آن را نویسندگان ساییدگی فرز دانستند. SEM ساییدگی ذرات و از دست رفتن ذرات و بایندر را نشان داد.[1]
- Bae و همکاران (۲۰۱۴): چهار نوع فرز الماسه روی بلوک گلس‌سرامیک. بیشترین افت کارایی پس از برش اول رخ داد و ضدعفونی تأثیری نداشت.[5]
- Rotella و همکاران (۲۰۱۴): استفاده مکرر از فرزهای یکبارمصرف و چندبارمصرف، با هر دو نوع هندپیس (توربین و الکتریکی)، عملکرد را کاهش داد.[6]
تصویر زیر یک فرز الماسه را در SEM نشان می‌دهد؛ نمای کلی در بزرگ‌نمایی پایین هنوز دانه‌دار به‌نظر می‌رسد، در حالی که تفاوت‌ها در شکل ذرات در بزرگ‌نمایی بالاتر دیده میشود.
تصاویر SEM فرز الماسه نوع M (ردیف بالا ×۴۰، ردیف پایین ×۳۰۰)؛ تصویر b پس از آزمون هفتم است و دایره‌های قرمز نواحی مورد توجه را نشان می‌دهند. تصویر از مقاله Ben-Hanan و همکاران (۲۰۰۸) برگرفته شده است.[8]
توجه: این تصویر تنها یک نمونه است و قاعده‌ای درباره تشخیص فرسایش با SEM در همه فرزها نمی‌دهد.
فشار دست و خطای جبران
Siegel و von Fraunhofer فرز الماسه را با بارهای ۴۴، ۹۱٫۵ و ۱۸۳ گرم روی سرامیک ماشینکاریپذیر آزمودند. برای فرز گریت متوسط، فشار حدود ۱۰۰ گرم (همان فشار معمول دندانپزشکان) بهینه بود و افزایش فشار سرعت برش را بیشتر نکرد. برای فرز درشت، فشار بیشتر سرعت را بالا برد، اما اثر آن بر پالپ نامشخص ماند. نویسندگان هم‌چنین تجمع باقی‌مانده بین ذرات الماس را از عوامل مؤثر بر کارایی برش دانستند.[2]
اثر بر دنتین و باندینگ
در مطالعه Jiménez-Hernández و همکاران (۲۰۲۲) فرزهای الماسه با ۰، ۱، ۵ و ۱۰ استفاده قبلی روی عاج دندان‌های مولر سوم کشیده‌شده بهکار رفت. تصاویر SEM سایش و جداشدن ذرات الماس را در گروه‌های پراستفاده نشان داد و میانگین میکرورافنس عاج کاهش یافت، با تفاوت معنی‌دار بین گروه ۰ و ۱۰ استفاده. آزمون استحکام باند (میکروشیر) فقط برای گروه‌های ۰ و ۱۰ بار انجام شد و با ادهزیو یونیورسال در حالت سلف‌اچ تفاوت معنیداری نشان نداد.[4]
| موضوع | شواهد | چه نتیجه‌ای نگیریم؟ |
|---|---|---|
| سرعت برش | افت حدود ۲۰٪ پس از ۲۰ برش در یک مطالعه؛ بیشترین افت پس از برش اول در مطالعه دیگر[1][5] | افت دقیقاً در همه فرزها و شرایط یکسان است |
| زبری عاج | کاهش میکرورافنس پس از ۱۰ استفاده[4] | سطح صاف‌تر الزاماً باند ضعیف‌تر می‌دهد |
| استحکام باند | بدون تفاوت معنی‌دار (۰ در برابر ۱۰ استفاده، یک ادهزیو سلف‌اچ)[4] | اثر فرز روی همه ادهزیوها و سمان‌ها یکسان یا ناچیز است |
| نشت ترمیم | استفاده پنجم نشت بیشتری داشت (فرز یکبارمصرف، کلاس V، in vitro)[3] | هر ترمیمی با فرز مستعمل حتماً نشت میکند |
نشت ترمیم و محدودیت «سه بار»
von Fraunhofer و همکاران ۱۰ دندان برای ترمیم کلاس V آماده کردند و برای هر گروه از فرز الماسه یکبارمصرف در استفاده اول، سوم یا پنجم بهره بردند. حفره‌های تازه‌تراش‌خورده در استفاده اول و سوم نشت مشابهی داشتند، اما در استفاده پنجم نشت (اندازه‌گیری الکتروشیمیایی ۳۰ روزه) بهطور معنیداری بیشتر بود. در گروه برداشتن ترمیم قدیمی و تراش مجدد، الگو متفاوت بود و افزایش دفعات استفاده الزاماً نشت بیشتر نداد؛ بنابراین نتیجه کلی «فرز کُند همیشه نشت می‌دهد» از داده‌ها بر نمی‌آید. نویسندگان نتیجه گرفتند فرز الماسه یکبارمصرف می‌تواند در حدود سه دندان قبل از اثر منفی بر نشت بهکار رود.[3]
محدودیت‌ها: مطالعه آزمایشگاهی، با ۱۰ دندان در هر گروه، فقط فرز الماسه یکبارمصرف و فقط یک نوع ترمیم. هزینه مالی یا شکست بالینی فرز مستعمل در هیچ‌یک از منابع اندازه‌گیری نشده است.
جمع‌بندی عملی
- دستورالعمل سازنده مقدم است. فرز یکبارمصرف را با استناد به یک مطالعه چندبارمصرف نکنید. CDC نیز یادآوری میکند که چون فرزها سایش دارند و تمیزکردنشان دشوار است، میتوان آن‌ها را عملاً یکبارمصرف در نظر گرفت.[7]
- اگر سازنده مجوز استفاده مجدد داده است، یافته‌های بالا یک سقف محتاطانه می‌دهند: برای فرز الماسه یک‌بارمصرفی که در مطالعه سنجیده شد، تا حدود سه دندان.[3] عدد پنج که پیش‌تر در این مقاله آمده بود، با نتیجه همان مقاله هم‌خوان نبود و اصلاح شد.
- منتظر شمارنده نمانید. نیاز به فشار یا زمان بیشتر، حرارت یا آسیب ظاهری دلیل بازبینی و تعویض است؛ فشار بیشتر راه‌حل نیست.[2]
- ثبت کنید. نوع و حجم تراش را کنار تعداد دفعات بنویسید؛ «پنج کار کوتاه» با «پنج تراش گسترده» یکی نیست.
برای انتخاب گریت و کد، راهنمای رنگ دور فرز و برای برنامه‌ریزی موجودی، مصرف ماهانه فرز را ببینید. مشخصات فنی هر مدل در فروشگاه آمده است.
منابع
[1] Pilcher ES, Tietge JD, Draughn RA. Comparison of cutting rates among single-patient-use and multiple-patient-use diamond burs. J Prosthodont. 2000;9(2):66-70. PubMed PMID: 11070132
[2] Siegel SC, von Fraunhofer JA. Dental cutting with diamond burs: heavy-handed or light-touch? J Prosthodont. 1999;8(1):3-9. PubMed PMID: 10356549
[3] von Fraunhofer JA, Smith TA, Marshall KR. The effect of multiple uses of disposable diamond burs on restoration leakage. J Am Dent Assoc. 2005;136(1):53-57. PubMed PMID: 15693496
[4] Jiménez-Hernández M, Chavarría-Bolaños D, Murillo-Gómez F, Vega-Baudrit J, Pozos-Guillén A, Lafuente-Marín D, Montero-Aguilar M. Evaluation of dentin microroughness and composite bond strength after multiple uses of diamond burs. Odovtos Int J Dent Sci. 2022;24(3). doi:10.15517/ijds.2022.49286
[5] Bae JH, Yi J, Kim S. Changes in the cutting efficiency of different types of dental diamond rotary instrument with repeated cuts and disinfection. J Prosthet Dent. 2014;111(1):64-70. PubMed PMID: 24231434
[6] Rotella M, Ercoli C, Funkenbusch PD. Performance of single-use and multiuse diamond rotary cutting instruments with turbine and electric handpieces. J Prosthet Dent. 2014;111(1):56-63. PubMed PMID: 24246370
[7] Kohn WG, Collins AS, Cleveland JL, Harte JA, Eklund KJ, Malvitz DM. Guidelines for infection control in dental health-care settings, 2003. MMWR Recomm Rep. 2003;52(RR-17):1-61. PubMed PMID: 14685139
[8] Ben-Hanan U, Judes H, Regev M. Comparative study of three different types of dental diamond burs. Tribol Mater Surf Interfaces. 2008;2(2):77-83. doi:10.1179/175158308X373054